Maand: juli 2026

Ken je dat, levertraan op een lepeltje met suiker? Het spul is smerig, nergens goed voor en je tanden vielen vanzelf uit je mond want poetsen was er niet bij. Iedereen van rond de veertig had een kunstgebit. Best handig, nooit meer gaatjes.

Het verzet tegen fluor als toevoeging aan kraanwater was groot. Stel je voor, je gebit zou er wel bij varen maar dit was gevaarlijk. Wappies zijn van alle tijden. De woonkamer blauw zetten met sigarettenrook was ok. Op je werk meeroken moest kunnen, je moet niet zo zeuren. Ik zie nog die sacherijnige koppen als ik in de winter het raam open zette. Mijn lerares Nederlands vervloekte me bijna letterlijk omdat ik niet netjes schreef en ze rookte 3 peuken in het uur, met de ramen dicht en 30 man in een piepklein klaslokaal. Het was een christelijke school vol van naastenliefde.

Smerige dingen waren er altijd al, ook nu. Maar er zijn ook gezonde smerige dingen. Nu niet gelijk blij worden en denken van ha,  nu kom ik een keer aan bod.

Ik wil het met je hebben over smeerwortelgier, dat klinkt vies en dat is het ook. Het stinkt tegen de klippen op. Als je al een associatie hebt met gier, dit overtreft alles. En toch is het prima spul en je gaat ervan genieten.

Smeerwortel is een prachtige vaste plant, hommels, vlinders en bijen zijn er gek op. Geef het de ruimte in je moestuin. Ze wortelen diep en halen goede mineralen uit de bodem, met name kalium. Dat is hun natuur.

Er zijn fabrieken die met gebruik van enorme hoeveelheden fossiele brandstoffen ook iets produceren dat natuurlijke mineralen moet vervangen; kunstmest. De naam alleen al. Jouw vertegenwoordigers bij de overheid steken miljarden in het subsidiëren ervan. Voor een goed betaald baantje na hun politieke carrière. De stank ervan wordt verpakt in mooie praatjes en leugens.

Hoe het wel moet is werken mét de natuur.

Smeerwortelgier dus.

Een recept voor stank en heerlijke tomaten. Tomaten bevatten van nature veel kalium, dat is een essentieel mineraal en goed voor je gezondheid. Voor de groei van mijn tomatenplanten gebruik ik smeerwortelgier.

Je maakt het door een emmer driekwart vol te stampen met blad en stengels van de smeerwortel. De plant groeit snel aan, je kan hem rustig twee keer per jaar snoeien. Je vult daarna de emmer met water en zet die twee weken buiten op een zonnig en rustig plekje. Rustig omdat je er even bij uit de buurt moet blijven. Fermentering en verrotting doen hun werk, elke dag even roeren. Als het gisten en schuimen stopt is het klaar. Kalium en andere mineralen zijn vrijgekomen en opgelost in het water. Dit heksenbrouwsel verdun je 1:10 met water. Je tomaten kunnen niet wachten. En ja, er zit een luchtje aan. Denk eraan als je in een lekkere tomaat bijt. En proef dat het goed is.

Als je van koffie houdt of van thee, dan zit je voorlopig goed denk ik. Het is er al sinds mensenheugenis en niets wijst erop dat het verdwijnt. Dat het duurder zal worden geloof ik wel, maar verdwijnen nee.

Een beetje hetzelfde geldt voor bier en wijn. Van al die producten worden regelmatig vernieuwde versies bedacht. Smaakje zus of smaakje zo. Wezenlijk verandert er niets.

Waarom niet? Waarom komt er niet een goede vervanger van koffie, omdat het veel lekkerder is, je er nog beter wakker van wordt of weet ik veel wat? Zijn we als mensheid uit gevonden op dat vlak?

Op allerlei gebieden vinden we nieuwe dingen uit. Hier niet. Is het dan zo dat achterliggende financiële belangen dat verhinderen? Stel je voor de hele koffie business gaat op zijn gat. Het ergste zou ik dat vinden voor de producenten, de arme boeren die het basisproduct leveren en er het minst aan verdienen. Geldgraaiers in de branche zullen alles doen om een alternatief te verhinderen. Vergelijk het met de tabaksindustrie, waarvan zelfs is aangetoond dat die miljoenen mensen ziek maakt en laat sterven aan hun kwalijke product.

Waarom is er geen nieuwe koffie die geen koffie is, maar iets heel anders en nog veel lekkerder?

Hou jij van koffie, of wil je ook wel eens iets anders?

Volgens sommigen kan binnen afzienbare tijd de computer alles en zijn mensen voor kennisverwerving niet meer nodig.

Ik probeer op mijn manier te ontdekken wat er kan met Kunstmatige Intelligentie. Om maar gelijk van wal te steken, er is geen sprake van intelligentie. Het is hooguit een soms handige, maar onbetrouwbare zoekmachine. Dat niet willen of kunnen inzien is niet heel slim. Een soort geloof.

Geloofsgenoten plegen elkaar op te zoeken en te bevestigen.

Die geloofsgenoten zijn niet alleen maar wereldvreemden. Complete overheden in beschaafde landen doen mee aan de ratrace naar het beloofde AI land.

Er kan veel met Artificial Intelligence (AI)  dat is een feit. In de gezondheidszorg bijvoorbeeld. Dat is mooi en goed.

Dat AI dingen verzint is bekend. Dat is niet echt verzinnen, het is geprogrammeerde gretigheid om een gewenst antwoord te geven. Want dat maakt een gesprekspartner leuker. Hoewel. er is helemaal geen gesprekspartner.

Het wordt interessant als je weet dat de verzonnen antwoorden worden gebruikt om weer te dienen als invoer voor een AI model. Dat wordt trainen genoemd.

Ik noem een voorbeeld. Veel wetenschappelijk publicaties bevatten AI verzinsels. Ook wel aangeduid als spookreferenties als het gaat om verwijzingen naar niet bestaande (door AI verzonnen) eerdere publicaties van anderen.

Het is gebruikelijk dat wetenschappelijke ontwikkelingen gebaseerd zijn of voortbouwen op eerder erkende bevindingen en publicaties. Ook al kunnen ze er haaks op staan. Zo ontwikkelt wetenschap zich.

Als zo’n nieuwe publicatie dan verwijst naar spookreferenties en een volgende publicatie gebruikt het verhaal weer als uitgangspunt dan refereert een spookreferentie aan een spookreferentie. Het nieuwe document is een malafide product gebaseerd op een vorig malafide product. De kruisbestuiving van betrouwbare wetenschap is niet meer. Deze toenemende vervuiling van kennis is op termijn onherstelbaar, want wat is er uiteindelijk nog wel integer? Vraag het AI. Of misschien beter maar niet .

Als de invoer van een AI-model zuiver is en gecontroleerd wordt toegepast, zoals bij het diagnosticeren van bijvoorbeeld kanker op basis van door bekwame artsen beoordeelde Pet-scans dan kan dat hele goede resultaten opleveren.

Daar tegenover staat dat AI gevoed door al dan niet bewust onjuiste gegevens gevaarlijk en manipulatief kan zijn.

Als politici, overheden en commerciële bedrijven dat zouden beseffen dan zou dat al een hele stap in de goede richting zijn, maar dat is in de verste verte niet zo.

Ik ben een liefhebber, van een ouderwets lekker kopje koffie.

Goeie koffie dan en op de goede manier gezet en daar hoef je geen barista voor te zijn, zelfs ik kan het. Ik ben allergisch voor Roodmerk. Een reclamekreet voor branderig smakende koffie. Met heel gezellige reclame, maar niet lekker.

Als je me nu een elitaire koffienerd  vindt, dan heb je misschien wel een Senseo op je aanrecht staan. Koffie is koffie is ook een benadering.

Maar wat is dan ouderwets lekker? Het ouderwetse element is voor mij dat je zorg besteed aan je kopje koffie. Vraag de eerste de best verwarmingsmonteur of timmerman die je over de vloer krijgt of hij of zij overal koffie drinkt als ze het krijgen aangeboden. “Nou nee, lang niet overal”. Ze schatten je in en ze hebben die Senseo allang gespot.

Voor je het je af gaat vragen, ik doe niet aan havermelk. Tot poeder gemalen havervlokken met water. Vaak ook nog wat toegevoegd zout of suiker. Je mag het hebben van mij. Ik ga voor biologische volle koemelk.

Maar dan heb je nog geen koffie. Een lungo, zwart maar niet te sterk vind ik lekker, precies goed van koffie die er geschikt voor is. Ik houd me verder niet zo bezig met alle mooie aanduidingen voor een bakkie. Cappuccino of gewoon met een beetje melk, niet te veel en niet te weinig. Niet gloeiend heet, precies goed.

Als je koffie gruwelijk wil verprutsen, gebruik dan een Italiaanse Bialetti of een andere percolator.  Zet het vuur eronder goed hoog en laat dat zo tot alle koffie er door is. Je koffie is verbrand en stinkt tot op de hoek van de straat. Er zijn er die nooit anders doen. Je kan met een Bialetti heerlijke koffie zetten, met een beetje aandacht.

Om te beginnen moet je goede koffie kopen die past bij jouw smaak. Dat kan Roodmerk zijn. Als je een tip wil? Probeer eens Lavazza Oro. Online bij ene Koffie Henk gekocht is het zo twee euro voordeliger dan in de supermarkt, zelfs goedkoper dan Roodmerk. Is dus niet een kwestie van het kunnen betalen. Je moet er een beetje moeite voor doen.

Liefhebber zijn is niet dat ik de hele dag koffie drink. Twee of drie kopjes. Maar dan wel iets goeds.

Hoe zet je dan koffie, of met wat voor apparaat? Moet je helemaal zelf weten, je kan op veel manieren lekkere koffie zetten. Ik gebruik een eenvoudige Italiaans espressomachine met een piston. Kost niet heel veel meer dan een  goed filterkoffie apparaat. Maar de smaak jongens, dat moet je proeven. Daarnaast heb ik voor het gemak een Mini Nespresso apparaat omdat je zo makkelijk met soorten kunt variëren. Gaat mee op vakantie als ze daar niks bijzonders in de keuken hebben. Dure koffie? In de winkel wel, daar moet je ze ook niet kopen. Je moet er wel een beetje moeite voor doen.

Het allerbelangrijkste is genieten van je kopje koffie. Neem er de tijd voor.